
Τον παλιό καλό καιρό (δεκαετία των 70s) ,τότε που τα αυτοκίνητα ήταν είδος μέγιστης πολυτελείας, τα καλοκαίρια οι Φλωρινιώτες παίρναμε τα πούλμαν των ΚΤΕΛ στις 7 κάθε Κυριακή το πρωί προκειμένου να δροσιστούμε και να κάνουμε το ..μπάνιο μας στις Πρέσπες .Εκεί στην Κούλα στην "πλάζ" ,πλάι στον δρόμο προς την Πύλη και τους Ψαράδες. Η εκδρομή ήταν μοναδική παρόλο που τότε τα πούλμαν αγκομαχούσαν στις ανηφοριές .Ήταν ευκαιρία να συναντήσεις φίλους και άλλες οικογένειες και να μοιρασθείς την εμπειρία της απόδρασης μαζί τους την πνιγηρή θερινή περίοδο . Αργότερα παρέες μερακλήδων με την μοτοσικλέτα ή με τα ντεσεβό σκαραβαίους πέρναμε τις ανηφοριές και κατασκηνώναμε στις λίμνες όλο το Σαββατοκύριακο παρέα με ξένους κατασκηνωτές και κάμναμε τα Lake party μας (πάρτι στην λίμνη) ….Πηγαίναμε όχι για μπάνιο στην Κέρκυρα, στην Μύκονο στην Ρόδο ή στην Κατερίνη , στην Χαλκιδική αλλά σε όλες τις κοντινές πλαζ του Αγίου Παντελεήμονα στο Αμύνταιο ή στην Κούλα της Μεγάλης Πρέσπας. Ναί καλά ακούσατε εσείς οι νεώτεροι η οι νεοφερμένοι στην περιοχή μας. Στηρίζαμε τις τοπικές κοινωνίες με τον τρόπο αυτό φυσικά με την ….παράλληλη δροσιά στο κορμί μας και στο μάτι μας από το απέραντο μεγαλείο των λιμνών. Η διαδρομή ήταν και είναι ευτυχώς μαγευτική. Έκτο χιλιόμετρο με το εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων εκεί που σήμερα είναι μία βρύση με δροσερό νεράκι, μία περιαστική όαση πρασίνου με αντίκρυ το νέο υπερσύγχρονο μοτέλ συντοπίτη μας Δέκατο πέμπτο χιλιόμετρο μετά αλλεπάλληλες στροφές και ανηφόρες με το παγωμένο νεράκι της βρύσης. Με την πανοραμική θέα της πόλης στην στροφή .Με την δροσερή σκιά των «τουνελ» των κλαδιών από τα υψίκορμα δένδρα, πυκνών δασών, με ρίζες αμέτρητα «χαλιά» από φτέρες και μώβ ή λιλά αγριολούλουδα στην άκρη του δρόμου. Βίγλα με τις πίστες του σκί και το καταφύγιο για μία γερή φασολάδα και ρετσίνα . Κατηφορίζεις κιόσκια σε μία στροφή και κρύο νεράκι σε περιμένουν. Πισοδέρι το αρχοντικό κόσμημα των βουνών με το αλπικό τοπίο και κλίμα ,με πυκνά δάση λιβάδια καιγάργαρα ρυάκια. Ιστορία ξετυλίγεται στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής και της Αγίας Τριάδος μέσα στα δάση , την δροσιά και το απέραντο ψηφιδωτό πρασίνου της φύσης στις γύρω βουνοπλαγιές. Στάση στο Ανταρτικό. Απαραίτητο για το ξεδίψασμα της μηχανής και των επιβατών στα δύο καφενεδάκια και στην βρύση στο μνημείο ηρώος. Χαλάσματα και ερειπωμένα σπίτια …στο βάθος δεξιά αντικρύζεις το χωριό του καπετάν Κώττα. Ρυάκια, ρεματιές όλα γιομάτα βουβή ιστορία για τους σημερινούς. Στροφή και απότομος ανήφορος προς Πρέσπα. Στην κορυφή σε μια στροφή σε ένα κιόσκι αντικρίζουν τα μάτια σου το ΜΕΓΑΛΕΙΟ της ΠΡΕΣΠΑΣ. Το μάτι χάνεται στις λίμνες και τα 2 νησάκια. Η φωτογραφική μηχανή εστιάζεται στο Βυδρονήσι και στο νησάκι του Αγίου Αχιλλείου. Νέος κατήφορος αρχίζει πλάι σε πανέμορφα χωριουδάκια και φασουλοκαλλιέργειες .Παραδοσιακά προϊόντα και το σημερινό Πατουλίδειο γυμναστήριο σε περιμένουν ανάμεσα στα δύο κοσμήματα των λιμναίων υδάτων. Παρατηρητήρια πουλιών που πηγαινοέρχοντε με όμορφους σχηματισμούς πάνω από το κεφάλι σου ή ..το καπώ του πούλμαν. Τα μάτια και όλες σου οι αισθήσεις σε ενρηγόρυνση να γεμίσεις εικόνες ανεπανάληπτου φυσικού κάλλους. Κούλα τα ήρεμα κύματα κάποτε ακουγόταν και η δροσερή τους αύρα προϊδέαζε τους επιβάτες για μακροβούτια. Μία πλάζ που θυμίζει τόσες πολλές όμορφες Κυριακές για τους παλαιούς και απολύτως τίποτα για τους νεώτερους Φλωρινιώτες!. Νοικοκυρεμένα ταβερνάκια ,φυλάκιο με την Ελληνική σημαία και την διώρυγα (όχι του Σουέζ) να γονιμοποίει με πολύτιμο ύδωρ την Μεγάλη Πρέσπα, ένα μικρό φυσικό ποταμάκι. Ακτή άμμος καλάμια και αναμνήσεις σήμερα ανάμεσα στις πέτρες τα κεραμίδια και τα παρατημένα τούβλα κάποιων αδιάφορων περαστικών κατασκηνωτών. Εγκαταστάσεις ντουζιέρα αποδυτήρια σχεδόν απαράλλακτα όπως τα είχα αφήσει κολυμπώντας το 1991 πλάι σε μία παιδική χαρά ,ένα καλαμωτό διαχωριστικό και ένα ξύλινο κιόσκι μπαράκι .Ανηφοριά προς Ψαράδες , στροφή πριν του Αγίου Γεωργίου το εκκλησάκι. Πανοραμική θέα, δέος, με ήρεμα νερά να τα χαιδεύει ο αέρας, αρμονία της φύσης, ψηλά βουνά τριγύρω, πελεκάνοι να φτερουγίζουν, σύννεφα όλα να καθρεπτίζονται μέσα στο απέραντο καμβά του αριστουργήματος των λιμνών που διαχωρίζονται από μια λωρίδα γής και καλαμιές ως φυσικά σύνορα .. Στην Κούλα συνάντησα ένα ζεύγος και άρχισε ένας πολύ αποκαλυπτικός διάλογος Το ΄79 ήρθα μικρός εδώ και έκανα μπάνιο με τον πατέρα μου είπε….που είναι η πλάζ? Εδώ που βαδίζουμε κύριε ήταν 6 μέτρα ο βυθός της λίμνης και εάν δεν ήξερες κολύμπι θα πνιγόσουν. Θυμάμαι ένα φυλάκιο με στρατιώτες που ήρθαν να ξεκολλήσουν το αμάξι μας από την άμμο ,θα πάω συμβολικά να τους ευχαριστήσω μου είπε . Εκεί είναι κάτω από την ελληνική Σημαία. .Γιατί δεν έχει κόσμο εδώ να κάνει μπάνιο? Εκτός από το βαλτώδες του νερού, την πτώση των υδάτων γίναμε «ευρωπαίοι» και αποκτήσαμε όλοι κούρσες και πάμε στην Χαλκιδική για μπάνιο. Εδώ ερχόμαστε συχνά για ψάρεμα, μάσα και γλέντια ..Άλλαξε ο τόπος ,νέοι δρόμοι πολλά κτίσματα βλέπω. .τότε ήταν μία όμορφη πλάζ γιομάτη κόσμο και ένα χωματόδρομο θυμάμαι. Η περιοχή αλλάζει είπα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είμαστε πλέον.. Ναί αλλά στο ράδιο του αυτοκινήτου μας η (βελγίδα) σύζυγος μου αναρωτήθηκε γιατί δεν ακούγαμε ελληνικά τραγούδια αλλά κάτι ξένα ..Ε, δεν πιάνουν οι αναμεταδότες των Ρ/Σ της Ελλάδος στην Πρέσπα για να μην ……ενοχλούμε τα συμπαθή μεταναστευτικά πουλιά είπα χαριτολογώντας… Τα σκυλιά δαγκώνουν ? (περνούσε ένα κοπάδι με κριάρια και πρόβατα) …όχι εάν δεν τα προκαλέσεις. Αλήθεια που ακριβώς τελείωνε η πλάζ και άρχιζε η λίμνη? Εκεί σε εκείνα τα δύο παλιοσίδερα πίσω από τις καλαμιές (περί τα 300 μέτρα πρίν) Βλέπετε εκείνη την λευκή απόχρωση στους βράχους ? ¨Ήταν το ύψος της λίμνης πριν 15 χρόνια. Που να πάμε? Να πάτε στους Ψαράδες ,στην Μικρολίμνη, μέσω της γέφυρας στην νήσο του Αγίου Αχίλλειου και στα γύρω χωριά να δείτε τις βυζαντινές εκκλησίες. Πέστε σε εκείνο τον κύριο και θα σας ξεναγήσει με την πλάβα του στις βραχογραφίες της λίμνης. Επίσης υπάρχουν πολλά παρατηρητήρια της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας του τόπου. Μην ξεχάσετε να πάρετε μαζί σας στο Βέλγιο τα καμάρια μας τα ονομαστά γίγαντες φασόλια Πρεσπών , είναι ανεπανάληπτης νοστιμιάς .Ντόπια γνήσια Πρεσπιώτικα και όχι ….ξένα εισαγόμενα μαϊμού «ελληνοποιημένα» του είπα. Αποχαιρετισθήκαμε λέγοντας μου ..Την Πρέσπα φυλάξτε σαν τα μάτια σας . Θά έρθω πάλι όταν πάρω σύνταξη ,ελπίζω να τα ξαναθαυμάσω όλα . Ήταν ένας συμπατριώτης μας από τον Πολυπλάτανο και ζούσε με την οικογένειά του στο μακρινό Βέλγιο όπως μου είπε…Εκείνη την στιγμή, ένα σμήνος λευκών πελεκάνων περνούσε πάνω από τα κεφάλια μας και ένας ρομαντικός ερωδιός ψάρευε στα ήρεμα ρηχά ύδατα της Πρέσπας… Μέσα μου είπα ..εάν συνεχίσει το κακό (η οικολογική καταστροφή ανομβρία λειψυδρία πτώση λιμναίων υδάτων) θα έρθουμε και η πλάζ θα φτασει στο ακρωτήρι εμπρός από την Κούλα και θα κάνουμε πεζοπορία (όχι κολυμπι) μέχρι το υδάτινο τριεθνές! ¨Όσο για τα πουλιά μόνο καρακάξες και τα κοράκια θα ήταν η προστατευόμενη πανίδα του τόπου. Έρμοι οι Πρεσπιώτες ψαράδες !!!αντί για ψάρια θα βγάζουν πέτρες από την λίμνη και όχι ψάρια. Μάλλον πρέπει να αλλάξουν επάγγελμα συλλογίσθηκα.Κατά την παράδοση ο πρώτος μυθολογικός βασιλιάς ο Φλωρής είχε την εύνοια της Αρτέμιδος και του Ποσειδώνα. Ο τελευταίος του χάρισε πηγές , ρυάκια ποταμούς και λίμνες με άφθονο νερό. Η Πρέσπα είναι μία από τις αρχαιότερες λίμνες του κόσμου. Αναδύθηκε στην πλειόκαινο προϊστορική εποχή (11-1 εκατομμύριο χρόνια πριν). Τότε είχε ύψος στάθμης 80 μέτρα ορατό από την γαιομορφολογία του εδάφους και τα πετρώματα .Είναι το βορειότερο και υψηλότερο υψίπεδο της Ελλάδος με υψόμετρο 852 μέτρα. Στην κλασσική αρχαιότητα αποτελούσε το σύμπλεγμα λιμνών της Δασσαρητικής λεκάνης. Ονομαζόταν Βρυγιής όπου ζούσαν οι Βρύγες ή Φρύγες υπο την αρχαία μακεδονική απόδοση. Αρχικά ήταν μία τεράστια λίμνη που χωρίσθηκε από τα φερτά υλικά στις εκβολές του ποταμού του Αγίου Γερμανού. Ένας γέροντας κάποτε μου είπε ότι σε σπηλιές της Πρέσπας άκουσε παφλασμούς κυμάτων από Θάλασσα. Πράγματι τα νερά της Μεγάλης Πρέσπας επικοινωνούν υπογείως με την Αχρίδα και μέσω του ποταμού Δρυμού με την Αδριατική Θάλασσα της Μεσογείου. Στα χρόνια του Φιλίππου εχτίσθηκαν τα δυτικά τείχη της Μακεδονίας. Επι Μεγάλου Αλεξάνδρου έγινε η νικηφόρα μάχη στο Πήλιον (περιοχή κοντά στην σημερινή Αλβανική πόλη την Κορυτσά) εναντίον των Ιλλυριών απαλλάσσοντας οριστικά την Μακεδονία από τις ληστρικές επιδρομές των. Επί Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας περνούσε βορείως η Εγνατία οδός. 927 μ. Χ. ήταν επίκεντρο στρατιωτικού κινήματος του Βούλγαρου τσάρου Σαμουήλ εναντίον του Βυζαντίου. Εδώ έφερε από την Λάρισα το ιερό λείψανο του Αγίου Αχίλλειου στην ομώνυμη νήσο. Έπειτα κτίζονται τα βυζαντινά Ιουστινιάνεια τείχη και το 1018 μ.Χ. ο Βασίλειος ο Β΄ χτίζει το κάστρο της Βασιλίδος στον Άγιο Αχίλλειο και το Κωνστάντιο στην θέση «κούλες» πριν τον Λευκώνα. Το 1082 μ.Χ. γίνεται κατάληψη από τους Νορμανδούς με λεηλασίες καταστροφές κάστρων ναών. 30 βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία σώζονται από την εποχή .. Βασιλική Αγ Αχίλλειου εκκλησία 12 Αποστόλων (10ος αιων μ.Χ) Εκκλησία Αγίου Δημητρίου (9ος αιων μ.Χ) Μονή Παναγίας Πορφύρας ( 16ος αιώνας μ. Χ.) στο νησάκι του Αγίου Αχίλλειου. Εκκλησία Αγ. Νικολάου στην Πύλη (19ος αιων μ.Χ) Εκκλησίες Αγίου Γερμανού ( 715-750 μ.Χ) Υπαπαντής (14-15 αιων μ Χ) στον Λαιμό , Σωτήρα (1591 μ. Χ) Αγίου Γεωργίου Κρυσταλλοπηγής (1850 μ. Χ ) Αγίας Τριάδος Πισοδερίου ( 1008-1010 μ.Χ) Ανταρτικού ( 19ος αιων μ.Χ). Ασκηταριό Μεταμόρφωσης (13ος αιων μ.Χ.) Αγίας Ελεούσης (1410 μ.Χ.) Θεοτόκου του τύπου Βλαχερνιώτισσας (1456 μ.Χ.) 1908 μ.Χ θα χτιστεί η Μοδέστρειος Σχολή στο Πισοδέρι Τη περίοδο της Τουρκοαλβανοκρατίας έγιναν σημαντικές μετακινήσεις Χριστιανικών Ελληνικών κυρίως πληθυσμών από την ¨Ήπειρο και την Μοσχόπολη .Θα εκτοπιστούν βιαίως και θα εγκατασταθούν στο Πισοδέρι στην Κρυσταλλοπηγή αλλά και σε άλλες περιοχές της Φλώρινας. Αναπτύσσουν σημαντική πρόοδο στο εμπόριο κυρίως. Τον 20ο αιώνα η Πρέσπα θα αποτελέσει όπως και όλη η Φλώρινα πεδίο αιματηρών και βίαιων συγκρούσεων ανταγωνισμών και προπαγάνδας στους κατοίκους .Σπουδαίοι καπετάνιοι και απλοί κάτοικοι στο πλευρό του Παύλου Μελά ήσαν και έδρασαν στην ευρύτερη περιοχή των Πρεσπών , Κορεστίων, Ανταρτικού και Πισοδερίου όπως ο καπετάν Κώττας , ο Νταλίπης, ο Πύρζας, ο Κύρου , ο Χασομούλης, Ζούρκας, Κορδιτσας, Ράμος, παπα Σταύρος Τσάμης κ.α. ενάντια Τούρκων ,Αλβανών και Βουλγάρων. Η βίαιη καθυπόταξη ψυχών , συνειδήσεων, φρονημάτων του γηγενούς πληθυσμού αλλά και ο έντονος ανταγωνισμός μέσω της προπαγάνδας και των πολεμικών συγκρούσεων συνεχίσθηκε αμείωτος μέχρι και τα χρόνια του εμφυλίου. Σημαντικά άλλα γεγονότα το 1930 εμφάνιση πανδημίας ελονοσίας , πείνας και φτώχειας. Το 1920 ο Γαλλικός στρατός διανοίγει δρόμους και κατασκευάζει οδοντωτό σιδηρόδρομο ( τελεφερίκ Liberta) από τα Άλωνα στο Πισοδέρι συνδέοντας οδικώς τις Πρέσπες με την πόλη της Φλώρινας .Το 1940 από την Πρέσπα ο Ελληνικός Στρατός με την 33η μεραρχία πεζικού εξαπολύει την πρώτη επίθεση εναντίον των Ιταλών Φασιστών εισβολέων. Μετά τα χρόνια του εμφυλίου ο καταταλαιπωρημένος πληθυσμός των Πρεσπών μεταναστεύει στο Εξωτερικό ή στις μεγάλες πόλεις ερημώνοντας χωριά στις Πρέσπες. Σήμερα η οικονομία στηρίζεται κυρίως στην εκτεταμένη καλλιέργεια φασολιών, την κτηνοτροφία, την αλιεία και συμπληρωματικά από τον τουρισμό. Οι οικισμοί του Αγίου Γερμανού, Ψαράδων, Ανταρτικού και Πισοδερίου αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της ιδιαίτερης μακεδονικής αρχιτεκτονικής.Οι Πρέσπες είναι ένας επίγειος παράδεισος για ψαράδες, φωτογράφους, ζωγράφους, καλλιτέχνες , φυσιολάτρες, οικολόγους αλλά και… περίεργους τουρίστες. Το 1975 κηρύχτηκε Εθνικός δρυμός και το 2000 εντάχτηκε στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας περιοχών Natura2000 .Χλωρίδα. Από τα 6000 είδη φυτών στην Ελλάδα το 25% ευρίσκεται στις Πρέσπες σπανια ειδη όπως τα κενταύρια (centaure prespana) , phelypean prespana, βουνοκυπαρίσσια, αρκευθοι , juniperus foetidissima excelsa (σπανια υπεραιωνόβια δένδρα) νούφαρα, νεροκάστανα, καλαμιώνες, ίριδες ελών, βελανιδιές, ευθυτενείς υψίκορμες οξιές, μακεδονικά υψίκορμα έλατα, και η σπάνια στην χώρα μας αλπική σημύδα. Η πανίδα των Πρεσπών είναι επίσης σημαντική. Αετοί- ιερακίδες ζουν μερικοί υπο εξαφάνιση όπως ο χρυσαετός ή πετραετός (Aquila chrysaetos) , η αετογερακίνα , ιερακίδες, φιδαετοί, διπλοσάινο, ξεφτέρι, βραχοκιρκινέζι, κραυγαετός, καλαμόκιρκος, σταυραετός, σαίνι. Ερωδιοί όπως ό πορφυροτσιρκνιάς, αργυροτσιρκνιάς, νυχτοκόραξ, κρυπτοτσικνιάς. Λευκοτσικνιάς. Μικροτσικνιάς. Πελεκάνοι αργυροπελεκάνοι, κορμοράνοι, ροδοπελεκάνοι, λαγγόνια ή λαγγούνια (phalacrocorax pygmaeus) Ζούν 45 είδη θηλαστικών , λύκοι , άρκτοι, αλεπούδες, κουνάβια, ασβοί, χελώνες, φίδια , σαυροειδή (σαλαμάνδρες), διάφορα αμφίβια. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ιχθυοπανίδα (πλατίκες, τσιρόνια, γριβάδια, χέλια, σκουμπουζι, βυργοβελονίτσα, ) όπως και τα σπάνια μπράνα ( Brabus prespenius) και οι πέστροφες στον Άγιο Γερμανό ( trutta peristericus) Ο Βαρνούντας με κορυφή το Περιστέρι (2334 μέτρα) περικλείει ως φυσικό σύνορο ανατολικά τις λίμνες με πλούσια βλάστηση, πυκνά δάση, δένδρα όπως η ελάτη Πρεσπών, βελανιδιές , πεύκα, καστανιές και το αλπικό δένδρο σημύδα. Εκεί ζουν αρκούδες, λύκοι, αγριόχοιροι, αγριόγιδια, φίδια όπως ό αστρίτης , η οχιά αλλά και αμμόσαυρες. Απο εκεί πηγάζουν ο ποταμός Σακολέβας (Άλωνα), οι χείμαρροι Ακρίτα και Αγίου Γερμανού όπως και ο Λαδοπόταμος (Πισοδέρι, Ανταρτικό) ο οποίος αποτελεί φυσική πηγή του μεγαλύτερου ποταμού της Μακεδονίας ,του Αλιάκμονα. Πρέσπες ένας ευλογημένος τόπος γεμάτος αρμονία, γαλήνη, ηρεμία ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσεως. Ένας τόπος μία απέραντη αριστουργηματική ζωγραφιά που καθρεπτίζεται στα γαλήνια ύδατα των δύο λιμνών ανάμεσα στις καλαμιές και στις πλάβες. Ένας τόπος με ανθρώπους που εμμένουν πεισματικά να φυλάνε αυτό το στολίδι της χώρας μας. Όμως είναι και ένας τόπος με προβλήματα με ανθρώπους οι οποίοι ακροβατούν ανάμεσα στον σεβασμό της φύσης και στην οικονομική επιβίωση. Η πτώση των υδάτων ,υποβάθμιση ποιότητας της βιοποικιλίας των βιοτόπων στις δύο λίμνες. Αίτια η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση ποτιστικού ύδατος (γεωτρήσεις, υπεράντληση υδροφόρου ορίζοντα), η εντατικοποίηση των μονοκαλλιεργειών φασολιού, η εγκατάλειψη παραδοσιακών βοσκοτόπων (οι Θεσσαλοί αλλά και οι ντόπιοι κτηνοτρόφοι όλο και λιγοστεύουν όπως τα θερινά ανηφόρια των κοπαδιών τους στις Πρέσπες ) η ανεξέλεγκτη βοσκή, η αυξημένη υλοτομία, τα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα, το λάθρο κυνήγι ή ερασιτεχνικό ψάρεμα, οι διανοίξεις δρόμων, μεγάλα τεχνικά έργα αλλά και οι έντονες κλιματολογικές αλλαγές στον πλανήτη ( φαινόμενο θερμοκηπίου, άνοδος θερμοκρασίας, ανομβρία, ξηρασία, μείωση βροχών, χιονοπτώσεων) τραυματίζουν θανάσιμα το οικοσύστημα των Πρεσπών. Κίνδυνοι που είναι ορατοί στους βράχους των λιμνών αλλά και στα δίχτυα των ψαράδων που αντί για ψάρια σε λίγο θα ψαρεύουν πέτρες! Σπάνια είδη όπου ζούσαν κάποτε εκεί όπως ο θαλασσαετός οι πελαργοί είναι ήδη υπό εξαφάνιση εν έτος 2008.Η καταστροφική οικονομική ανάπτυξη εις βάρος της αειφορίας του οικοσυστήματος επιφέρουν ανεπανόρθωτες βλάβες μακροπρόθεσμα στον ίδιο τον άνθρωπο αλλά και στην φύση όταν αυτοσκοπός της χώρας μας και των τριγύρω κρατών είναι μια ανάπτυξη χωρίς οικολογική περιβαλλοντική συνείδηση. Οι Πρέσπες έχουν την ανάγκη μας όχι μόνο κάθε Αύγουστο αλλά συνέχεια !Είναι το σημείο αναφοράς του Νομού μας όπου και εάν πήγα. Τις αγαπούμε, με αυτές μεγαλώσαμε όλοι μας , είναι το πολυδιαφημισμένο καμάρι του Νομού μας .Εύχομαι όπως κάναμε όλοι οι παλαιότεροι Φλωρινιώτες κάποτε μπάνιο στα καθαρά πλούσια ύδατα, έτσι ευχόμαστε (αν και δεν το ελπίζω) στο μέλλον να τις χαρούν και οι μελλοντικές γενιές… ουφ επιτέλους τα έγραψα κυρ Λάζαρε!!! γιατί ο καημός μου, χρόνια τώρα, γινότανε «κόμπος» κάθε φορά που ερχόμουν σε αυτό το στολίδι της αγαπημένης μας ακριτικής περιοχής που λέγονται Πρέσπες.